Viêm kết mạc cấp (Bệnh đau mắt đỏ)

Kết mạc là một lớp mỏng phủ bề mặt ngoài của nhãn cầu phần tròng trắng và mặt trong của mi mắt, đóng vai trò chính yếu cho sự bôi trơn và bảo vệ nhãn cầu. Viêm kết mạc cấp hay còn gọi là bệnh đau mắt đỏ, gây ra do phản ứng viêm của kết mạc. Viêm kết mạc thường gặp nhất là do nhiễm trùng, mà phổ biến nhất là do vi rút, ít gặp hơn là nguyên nhân vi trùng và dị ứng.

Viêm kết mạc cấp
Hình 1: Viêm kết mạc cấp.

Viêm kết mạc là một trong những bệnh thường gặp nhất đối với bác sĩ mắt. Viêm kết mạc biểu hiện các triệu chứng kích ứng và phản ứng viêm của kết mạc. Ba nguyên nhân thường gặp nhất là vi rút, vi trùng và dị ứng. Nguyên nhân của viêm kết mạc thường được xác định bằng việc khai thác bệnh sử, triệu chứng và các biểu hiện của kết mạc khi quan sát dưới đèn khám sinh hiển vi.

Kết mạc phủ bề mặt nhãn cầu
Hình 2: Kết mạc phủ bề mặt nhãn cầu và mặt trong sụn mí.

Viêm kết mạc khá phổ biến và chiếm khoảng 30% số bệnh nhân đến khám có than phiền các triệu chứng về mắt. Viêm kết mạc thường tự giới hạn; tuy nhiên, tùy theo nguyên nhân gây bệnh và cơ địa của bệnh nhân, viêm kết mạc có thể trở nặng hơn và thậm chí đe dọa thị lực. Mặt khác, nhiều bệnh lý nặng của mắt khác có thể có triệu chứng tương tự viêm kết mạc như: viêm giác mạc, cườm nước, … nên việc được khám bởi bác sĩ mắt là cần thiết. Triệu chứng của viêm kết mạc rất thay đổi giữa các bệnh nhân và có thể bao gồm: đỏ mắt, xuất tiết, sưng phù mí, cảm giác rát bỏng, ngứa, sợ ánh sáng, cộm xốn và thậm chí là nhìn mờ. Bất kì bệnh nhân nào có những than phiền như vậy cũng cần phải trải qua sự thăm khám của bác sĩ mắt để xác định nguyên nhân và chỉ định chế độ trị liệu thích hợp.

Viêm kết mạc do vi rút thường theo mùa và có thể theo sau một đợt viêm đường hô hấp trên (viêm họng, viêm phế quản). Nó thường khởi phát cấp hoặc bán cấp, ít đau, có bệnh sử tiếp xúc với người bị đau mắt đỏ. Triệu chứng xuất tiết ghèn nước trong rất thường gặp. Đôi lúc, bệnh nhân thấy rất sợ ánh sáng và cảm giác như có dị vật trong mắt.

Viêm kết mạc
Hình 3: Viêm kết mạc do virus.

Viêm kết mạc do vi trùng thường khởi phát nhanh, rầm rộ hơn và xuất tiết nhiều hơn viêm kết mạc do vi rút. Tình trạng khô mắt và viêm bờ mi có thể là điều kiện thuận lợi cho viêm kết mạc vi trùng phát triển.

Viêm kết mạc do vi trùng
Hình 4: Viêm kết mạc do vi trùng.

Viêm kết mạc dị ứng được phân loại cấp hoặc bán cấp, thường gặp ở hai mắt, không đau và không có tiền sử tiếp xúc với bệnh nhân đau mắt đỏ. Triệu chứng nóng rát, ngứa và chảy nước mắt nhiều rất thường gặp ở bệnh nhân viêm kết mạc dị ứng.

Viêm kết mạc dị ứng
Hình 5: Viêm kết mạc dị ứng.

Viêm kết mạc hầu như là một bệnh tự giới hạn, việc điều trị nhằm ngăn chặn các biến chứng có thể xảy ra. Trong những trường hợp bệnh không thoái lui hoặc không đáp ứng với điều trị, bệnh nhân cần đi khám bác sĩ ngay để thực hiện một số xét nghiệm chuyên sâu hơn như: soi tươi, nuôi cấy dịch tiết kết mạc, trong một số trường hợp hiếm có thể cần phải sinh thiết kết mạc.

dịch xuất tiết kết mạc
Hình 6: Lấy dịch xuất tiết kết mạc để xét nghiệm.

Điều trị chủ yếu của viêm kết mạc là điều trị nâng đỡ hỗ trợ, ngăn không cho bệnh trở nặng thêm. Sử dụng nước mắt nhân tạo và chườm lạnh có thể làm thuyên giảm triệu chứng và mang lại sự dễ chịu cho bệnh nhân khi bệnh đang tiến triển. Kháng sinh có thể được phép sử dụng tùy thuộc vào triệu chứng đang hiện diện và kháng viêm steroid có thể giúp giảm triệu chứng viêm nhưng những thuốc này nên được sử dụng thận trọng dưới sự giám sát trực tiếp của bác sĩ. Viêm kết mạc dị ứng thì có một số thay đổi trong điều trị. Khi có viêm bờ mi đi kèm, chườm ấm, vệ sinh bờ mi bằng dầu gội em bé và hạn chế dùng phấn trang điểm sẽ tốt hơn cho mắt của bạn. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ của bạn để xác định cái nào là phù hợp với bạn.

bác sĩ mắt
Hình 7: Hãy hỏi ý kiến bác sĩ mắt để lựa chọn loại thuốc nhỏ phù hợp với bạn.

Phòng tránh chống lây lan viêm kết mạc trong cộng đồng là hết sức quan trọng. Một số biện pháp phòng ngừa như: vệ sinh sát khuẩn bồn rửa tay, bàn phím hay điện thoại cầm tay, cũng như không sử dụng chung khăn lau mặt, ra giường, áo gối là hết sức cần thiết. Những người làm công việc thường xuyên tiếp xúc với người xung quanh hay cộng đồng nên xin nghỉ trong giai đoạn lan truyền của bệnh. Bạn nên hội ý bác sĩ để có những thông tin cụ thể cho mình.

BS. Phạm Đăng Quang (tổng hợp).
Trung tâm Mắt Kỹ thuật cao 30-4

Chia sẻ :

Trung tâm Mắt 30-4